Giải quyết hài hòa mối quan hệ Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý
QĐND - Thứ năm, 01/09/2011 | 21:24 GMT+7

QĐND - Dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã thành công, ghi mốc son chói lọi vào lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mới: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, gắn với thời đại Hồ Chí Minh. Ngày 2-9-1945, trên Quảng trường Ba Đình của thủ đô Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt toàn thể quốc dân, đồng bào, trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là nước Cộng hòa XHCN Việt Nam) là một tất yếu lịch sử, thể hiện ý chí kiên cường, bất khuất, quyết không cam chịu cảnh mất nước và thân phận làm nô lệ của một dân tộc có bề dày truyền thống lịch sử đoàn kết, đấu tranh để dựng và giữ nước. Sự ra đời của một nhà nước kiểu mới, hoàn toàn khác về chất so với các kiểu nhà nước trước đã được khẳng định rõ trong bản Hiến pháp của Nhà nước ta. Đó là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân; sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là của dân; chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương đều do dân cử ra.

Bản chất giai cấp công nhân và bản chất dân chủ của Nhà nước ta luôn thống nhất với nhau. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân lao động trực tiếp xây dựng, quản lý Nhà nước. Quá trình xây dựng và phát triển, Nhà nước ta không ngừng được củng cố, hoàn thiện về cơ cấu tổ chức, phương thức làm việc; thường xuyên điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ nhằm phát huy cao nhất quyền làm chủ của nhân dân; đổi mới cơ chế quản lý phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử.

Trung tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị trao đổi kinh nghiệm nâng cao chất lượng hoạt động CTĐ, CTCT ở đơn vị cơ sở với các học viên Trường Đại học Chính trị. Ảnh: Hồng Hải

Lịch sử xây dựng và phát triển từ Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đến Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã chứng minh sự kiên định nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước; xây dựng Nhà nước thực sự của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; phát huy cao nhất quyền làm chủ của nhân dân là nhân tố quan trọng hàng đầu có ý nghĩa quyết định làm nên những thành tựu to lớn của Nhà nước ta. Đó là bài học kinh nghiệm quý báu cần được tiếp tục phát huy trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN ở nước ta hiện nay.

Thời gian qua, bên cạnh những thành tựu đã đạt được cũng còn nảy sinh những hạn chế nhất định trong giải quyết mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo chính quyền với xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, bảo đảm quyền lực của nhân dân, giữa ý Đảng với lòng dân. Một bộ phận cán bộ, đảng viên còn hạn chế về năng lực lãnh đạo, quản lý, chưa theo kịp yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ đổi mới đất nước; một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống. Những yếu kém này làm suy giảm vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý, điều hành của Nhà nước và chính những hạn chế đó làm ảnh hưởng xấu đến quyền làm chủ của nhân dân, giảm sút lòng tin của dân với Đảng, Nhà nước.

Vấn đề đặt ra hiện nay cần phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo và tính thực thi quyền của Nhà nước; giải quyết sự chồng chéo chức năng lãnh đạo chính trị của Đảng và chức năng quản lý, điều hành của Nhà nước. Thực tế đang có biểu hiện là nhiều nơi, xu hướng tổ chức đảng lấn át hoạt động của cơ quan Nhà nước, chưa phân biệt rõ ràng phong cách làm việc giữa cán bộ đảng và cán bộ chính quyền. Ngược lại, cũng có nơi đảng viên được bố trí vị trí quan trọng trong bộ máy chính quyền có biểu hiện gia trưởng, độc đoán, buông lỏng nguyên tắc tập trung dân chủ… Sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước thông qua đường lối, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng. Do vậy, cần phải thể chế hóa thành những quy định có tính pháp lý, bảo đảm tính độc lập trong hoạt động của Nhà nước, hạn chế sự can thiệp sâu, bao biện, làm thay công việc của Nhà nước. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước gắn liền với đổi mới lề lối làm việc, phương pháp và tác phong công tác của các tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước có quan hệ chặt chẽ với nhau, do vậy cần phải đổi mới công tác cán bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chủ chốt của Đảng và Nhà nước. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ và kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng đội ngũ cán bộ với xây dựng đội ngũ đảng viên. Yêu cầu đặt ra hiện nay là phải chủ động tổng kết việc triển khai các quan điểm của Đảng về cán bộ và công tác cán bộ; về công tác giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên trong các cơ quan nhà nước. Tích cực đổi mới công tác tổ chức và hoạt động của các tổ chức đảng, bảo đảm nâng cao năng lực, sức chiến đấu của các tổ chức đảng trong các cơ quan công quyền của Nhà nước. Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong các cơ quan nhà nước. Xây dựng tiêu chí tuyển chọn cán bộ, công chức và xây dựng tiêu chuẩn chức danh cán bộ, công chức làm cơ sở để tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm và sử dụng cán bộ, công chức.

Kết hợp chặt chẽ giữa lãnh đạo và kiểm tra hoạt động của bộ máy nhà nước, kiểm tra đảng viên và cán bộ. Để làm tốt công tác này cần phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng với vai trò, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước. Trong quá trình kiểm tra, phải đặc biệt chú ý việc chấp hành Điều lệ và các quy định của Đảng, ý thức chấp hành pháp luật Nhà nước của đảng viên, cán bộ và công chức. Chủ động triển khai có hiệu quả việc củng cố, sắp xếp biên chế, tổ chức, xác định và phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các tổ chức đảng và cơ quan Nhà nước các cấp. Từ đó kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng cơ quan Nhà nước với xây dựng tổ chức đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ với xây dựng đội ngũ đảng viên.

Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và năng lực, hiệu lực quản lý của Nhà nước có quan hệ rất chặt chẽ với nhau, là một trong những mục tiêu, yêu cầu và nội dung của đổi mới và hoàn thiện mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước ta hiện nay. Quá trình đổi mới và hoàn thiện này phải chủ động phòng ngừa, khắc phục mọi biểu hiện nhận thức lệch lạc, bảo thủ, trì trệ, rập khuôn, cứng nhắc hoặc nôn nóng, chủ quan, duy ý chí, xa rời nguyên tắc và định hướng chính trị dẫn đến làm xơ cứng mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước, làm suy giảm vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, suy giảm bản chất giai cấp công nhân và tính chất “của dân, do dân, vì dân” mà chúng ta đã kế thừa và kiên định xây dựng từ thành quả của Cách mạng Tháng Tám đến nay.

Đại tá, PGS, TS Lê Duy Chương

Gõ tiếng việt: Off Telex