Xuân về trên đỉnh The La Cồ
QĐND - Thứ tư, 25/01/2012 | 19:50 GMT+7

QĐND - Bản Là Si là nơi ở mới của 21 hộ dân đồng bào La Hủ, nằm cheo leo trên đỉnh The La Cồ thuộc xã Thu Lũm, huyện Mường Tè (Lai Châu). Để vào được bản chỉ có một con đường đặc biệt, vượt qua 4 ngọn núi, 3 khe suối với hơn nửa ngày đường đi bộ.

Tôi may mắn được theo đoàn công tác của Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Lai Châu vào Là Si vào dịp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn. Mùa đông nơi cực Tây Tổ quốc dường như lạnh hơn mọi năm, song vẫn mang không khí ấm áp nhờ những cánh đào khoe sắc dọc đường chúng tôi đi. Suốt hành trình, tôi luôn bám sát Trung tá Nguyễn Tiến Ngọc, Đồn trưởng Đồn Biên phòng 313 Thu Lũm, người đã gắn bó với tộc người La Hủ nơi đây từ ngày còn đi vận động đồng bào dời núi xuống bản. Trên suốt chặng đường vào bản anh kể cho chúng tôi nghe rất nhiều chuyện về đồng bào La Hủ.

Trẻ em La Hủ chào đón Xuân về trên bản Là Si. 

Theo Trung tá Nguyễn Tiến Ngọc, ngày xưa tộc người La Hủ sống ở các thung lũng, cũng biết làm lúa nước, thêu thùa dệt vải. Rồi chiến tranh xảy ra, người La Hủ cứ lên cao, lên cao. Từ những năm tháng chạy loạn, phải ẩn mình trên các núi cao, tộc người La Hủ bắt đầu cuộc sống du canh, du cư. Họ lang thang trên các triền núi, nơi ít có quan hệ với cộng đồng người xung quanh. Nhớ lại những ngày đầu đến với đồng bào, Trung tá Nguyễn Tiến Ngọc kể:

- Chúng tôi về với đồng bào đúng kỳ giáp hạt năm 2009, không còn ngô, không còn thóc nên bữa cơm của mỗi gia đình La Hủ chỉ có ít củ mài mới đào được trong rừng. Cả một vùng The La Cồ rộng lớn với hơn 100 nhân khẩu đồng bào La Hủ sinh sống, không một ai biết nói tiếng Kinh, tất cả mọi giao dịch với đồng bào đều phải dùng ký hiệu. Trẻ em sinh ra không được chăm sóc cẩn thận nên hầu hết đều tử vong, khiến tộc người La Hủ ngày càng suy giảm về số lượng.

 Đi được nửa quãng đường, dừng chân bên lưng chừng núi, phóng tầm mắt ra xa, anh Ngọc cho tôi hay:

- Năm 2009, thực hiện chủ trương bảo tồn, phát triển bền vững tộc người La Hủ, dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy, chỉ huy Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu, chúng tôi cùng với các đoàn thể của xã Thu Lũm, huyện Mường Tè đến từng dãy núi vận động đồng bào bỏ lối sống du canh, du cư về lập bản, sinh sống. Vừa vận động, anh em ở đơn vị cùng các đội công tác tăng cường của Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh vừa tiến hành san lấp mặt bằng, vận chuyển nguyên vật liệu, dựng 21 căn nhà mới trên đỉnh The La Cồ để bà con về ở. Từ 5 hộ sinh sống ổn định, chỉ 3 tháng sau, 21 hộ gia đình sống cheo leo trên các dãy núi đã tìm về sống quần tụ bên nhau, lập nên bản mới Là Si.

Đoàn công tác tiếp tục băng rừng, vượt núi và sau gần nửa ngày đường vất vả chúng tôi đã có mặt tại bản mới Là Si. Đêm xuống, trời lạnh hơn, chúng tôi ngồi quây quần cùng dân bản quanh bếp lửa bập bùng đặt giữa Nhà văn hóa và nghe Trưởng bản Phờ Là Xạ kể lại về một thời gian khó của người La Hủ:

- Trước đây người La Hủ chỉ bảo đảm lương thực được khoảng 2 tháng, 10 tháng còn lại thì vào hái lượm hoa quả, săn bắt và bẫy con thú trong rừng, cuộc sống nay đây mai đó và tập tục kết hôn cùng huyết thống đã khiến người La Hủ ngày càng bị diệt vong. Từ khi theo BĐBP về bản, được Đảng, Nhà nước hỗ trợ gạo nên không đói nữa. BĐBP còn vận động quyên góp hơn 3,5 tỷ đồng đầu tư hệ thống nước sạch phục vụ cuộc sống của bà con. Ngoài ra, huyện còn mở hai lớp xóa mù chữ cho trẻ em trong bản. Bây giờ, nhà nào cũng treo ảnh Bác Hồ, có ti-vi để xem…  Có được như ngày hôm nay, tộc người La Hủ ơn Đảng, ơn Bộ đội Cụ Hồ lắm!

Tiếng trưởng bản vừa dứt, những chàng trai, cô gái La Hủ trong hơi men rượu ngô say nồng cùng nắm chặt tay nhau nhảy vòng quanh bếp lửa, từ già đến trẻ ai cũng vui tươi nhưng chỉ có Trung tá Nguyễn Tiến Ngọc và Trưởng bản Phờ Là Xạ là khác. Cả hai dường như còn đau đáu nghĩ về cuộc sống của đồng bào vẫn còn nhiều khó khăn quá! Làm sao khôi phục lại nghề trồng lúa nước cho dân bản? Làm sao có được đường giao thông vào bản để người La Hủ có điều kiện giao lưu với các tộc người khác?…

 Núi rừng Tây Bắc đặc quánh lại bởi màn đêm đen và giá rét. Rượu đã ngấm, ai cũng mệt. Chỉ có ngọn lửa vẫn cháy trong đêm, thắp lên một niềm tin về ngày mai tươi sáng cho tộc người La Hủ nơi đây. Trung tá Nguyễn Tiến Ngọc nghĩ vậy, Trưởng bản Phờ Là Xạ cũng nghĩ vậy, dân bản Là Si và chúng tôi ai cũng tin vào điều đó.  

Bài và ảnh: Duy Thành

Gõ tiếng việt: Off Telex