Lịch sử xe tăng số 555
QĐND - Chủ nhật, 09/11/2008 | 23:20 GMT+7

Xe tăng lội nước PT - 76, do Liên Xô sản xuất, số hiệu 555, Lữ đoàn 203 sử dụng đánh trận đánh Huội San - Tà Mây, Lao Bảo - Làng Vây trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh năm 1968 và trận đánh sở chỉ huy lữ đoàn dù số 3 nguỵ Sài Gòn, bắt sống Đại tá Nguyễn Văn Thọ - chỉ huy trưởng, cùng toàn bộ ban tham mưu lữ đoàn trên điểm cao 543 trong chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào năm 1971.

Xe tăng lội nước kiểu PT - 76 do Liên Xô sản xuất viện trợ cho Việt Nam cuối năm 1965, nằm trong biên chế Đại đội 3, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203. Kíp xe tăng 555 đầu tiên gồm Lê Xuân Tấu - trưởng xe, Nguyễn Văn Cơn - lái xe, Nguyễn Văn Tuấn - pháo thủ.

Hơn hai năm huấn luyện miệt mài, đầy gian nan vất vả trên thao trường núi rừng Lương Sơn - Hoà Bình, đầu tháng 10/1967, kíp xe được biên chế về Lữ đoàn 203, hành quân vào chiến trường. Từ Lương Sơn - Hòa Bình, theo các trục đường 12A; 15; 30; 8; 21; 20; 12B...hầu hết là những con đường chiến lược mới mở dọc dải Trường Sơn qua Lào. Xe tăng PT – 76 số hiệu 555 luôn luôn dẫn đầu đội hình hành quân của tiểu đoàn, vượt qua nhiều đèo dốc, sông rộng nước chảy xiết, các trọng điểm, trục đường bị địch đánh ác liệt. Ban ngày nghỉ giấu quân, giấu xe, tối hành quân. Cuối tháng 12 năm 1967, xe tăng 555 cùng toàn tiểu đoàn xe tăng 198 đến vị trí tập kết chờ lệnh tham gia chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh từ ngày 20-1-1968 đến ngày 15-7-1968 - lực lượng tăng thiết giáp quân đội ta lần đầu tiên tham gia chiến đấu.



Trong chiến dịch này, xe tăng 555 thuộc biên chế Đại đội 3, Tiểu đoàn 198, Trung đội trưởng Lê Xuân Tấu - trưởng xe, Nguyễn Đức Miêng - lái xe, Nguyễn Văn Tuấn - pháo thủ. Đại đội 3 xe tăng nhận lệnh phối thuộc với Trung đoàn 24, Sư đoàn bộ binh 304 tiêu diệt địch ở đồn Tà Mây, nằm trong cụm cứ điểm Huội San.

23 giờ 30 phút đếm 23/1/1968, từ vị trí tập kết ở Cha Ki Phìn cách Huội San 8km, toàn đại đội 3 xe tăng xuất phát tiến công Huội San. Trên đường tiến công, đã vượt qua được ngầm thứ ba thì xe 555 đi đầu đội hình bị sa lầy, phải mất khá nhiều thời gian cứu, mới kéo được xe lên. Lúc này địch phát hiện ta tiến công, cho máy bay ném bom đánh phá ác kiệt. Đại đội 3 xe tăng được lệnh dạt sang hai bên giấu quân, riêng xe 555 và 551 tiếp tục vượt lên, song đến xe 551 lại bị sa lầy nặng hơn, gần sáng mới kéo lên được. Liền sau đó cả hai xe tăng với tốc độ cao vọt lên theo đường số 9 xông thẳng vào cứ điểm địch. Lúc này bộ binh ta đã áp sát hàng rào đồn Tà Mây và đang bị hoả lực dày đặc của địch chặn lại. Được xe 551 bắn yểm trợ, trung đội trưởng Lê Xuân Tấu lệnh cho xe 555 tăng tốc độ vọt lên xông thẳng vào cổng chính, húc đổ vật cản, đánh thẳng vào bên trong cứ điểm dẫn dắt bộ binh đánh vào tung thâm diệt sở chỉ huy địch. Lần đầu tiên thấy xe tăng ta xung trận, quân địch hoàn toàn bị bất ngờ bỏ chạy tán loạn. 8 gìơ sáng ngày 24/1 ta hoàn toàn làm chủ đồn Tà Mây.

Theo kế hoạch tác chiến sau khi chiếm Tà Mây, quân ta tiếp tục tiến công cứ điểm Lao Bảo - Làng Vây, một vị trí quan trọng nằm trong hệ thống phòng ngự của địch ở Khe Sanh, do một tiểu đoàn thám báo nguỵ đóng trên hai điểm cao 320 và 230 - có một trung đội cố vấn Mỹ chỉ huy, đây là một vị trí được bố phòng kiên cố trong tuyến phòng thủ phía Tây theo trục đường số 9 của Mỹ - nguỵ.

23 giờ 15 phút ngày 7/2/1968 xe tăng ta trên các hướng bắt đầu xuất kích. Từ hướng Tây, xe 555 do trung đội trưởng Lê Xuân Tấu làm trưởng xe dẫn đầu đội hình trung đội 3 của đại đội xe tăng 3 tiến công vào cứ điểm địch, dùng hoả lực chi viện cho bộ binh đánh chiếm vị trí tiền tiêu ở cao điểm 230. Địch chống cự yếu ớt rồi bỏ chạy về điểm cao 320. Sau khi công binh mở được cửa, xe 555 đã nhanh chóng đè bẹp sức đề kháng của địch, cùng trung đội 3 đánh chiếm khu đại đội biệt kích nguỵ số 103, rồi phối hợp với đơn vị bạn tiến vào sở chỉ huy địch. Bọn địch ở đây hoàn toàn tan rã và bị tiêu diệt phần lớn. Ba giờ sáng ta đã làm chủ hoàn toàn trận địa.

Trận đánh Làng Vây là trận chiến đấu hiệp đồng binh chủng đầu tiên có xe tăng tham gia tiến công căn cứ phòng ngự kiên cố của địch và giành thắng lợi giòn giã.

Ra trận lần đầu, xe 555 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần khẳng định truyền thống “đã ra quân là đánh thắng” của bộ đội tăng - thiết giáp.

Trong chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào năm 1971, xe tăng 555 nằm trong đội hình đại đội 9 tăng - thiết giáp, nhận lệnh đánh điểm cao 543. Kíp chiến đấu gồm Nguyễn Văn Duyên - trưởng xe, Đặng Văn Đoàn - lái xe, Nguyễn Thoảng - pháo thủ.

Lực lượng địch ở điểm cao 543 gồm sở chỉ huy lữ đoàn dù 3, một tiểu đoàn dù, một tiểu đoàn pháo binh thiếu, một đại đội công binh, có công sự kiên cố, bên ngoài bố trí vật cản là hàng rào dây thép gai và các bãi mìn chống tăng và chống bộ binh bảo vệ cứ điểm.


11 giờ 30 phút ngày 25/2/1971, Đại đội tăng 9 được lệnh xuất kích, xe 555 có chính trị viên tiểu đoàn Lê Cối cùng dẫn đầu đội hình trung đội 1 rú ga tăng tốc độ húc đổ những cây to đã cưa sẵn ba phần tư về hướng tiến của xe tăng tiến lên điểm cao 543. Thấy xe tăng của ta xuất hiện, địch tập trung hoả lực pháo binh, máy bay đánh vào đội hình tiến công của bộ binh và xe tăng ta. Một trùm bom rơi cách xe 555 vài chục mét làm ống nước bị hỏng, lái xe Đoàn nhanh chóng dùng ống cao su thay thế và tiếp tục cho xe tiến thẳng lên phía trước. Trưởng xe Duyên sử dụng pháo PT - 76 bắn vào các hoả điểm và tiêu diệt quân địch đang bỏ chạy từ mỏm 4 về sân bay lên thẳng

.

Trung đội mũi nhọn tiếp tục tiến sang mỏm 5. Từ các ngách hào đạn cối cá nhân và lựu đạn địch tung về phía trước, sượt sát thành xe bên trái và sượt phía trước gần chỗ đồng chí Lê Cối ngồi. Lái xe Đoàn dấn mạnh ga lao lên mỏm đồi nhưng xe bị vướng ụ đất không tiến lên được, phải dừng lại. Hai xe bạn 546 và 563 vượt lên trước bị máy bay địch bắn hỏng phải dừng lại. Sau 5 phút xe 555 lùi lại và tiếp tục tiến lên phía trước. Được hai xe bạn dùng hoả lực pháo chi viện, xe 555 vừa tiến, vừa bắn vào khu vực trân địa pháo địch và xông thẳng vào khu trung tâm thông tin, cùng bộ binh đánh chiếm Sở chỉ huy lữ đoàn dù 3 nguỵ, bắt sống đại tá Nguyễn Văn Thọ - chỉ huy trưởng và toàn bộ ban tham mưu của chúng.


Trận hiệp đồng tiến công tiêu diệt địch ở điểm cao 543 của Đại đội 9 Tiểu đoàn 198 Lữ đoàn 203 với Trung đoàn 64 Sư đoàn 304 trong chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào là trận đánh hợp đồng binh chủng đạt hiệu suất chiến đấu cao góp phần vào thắng lợi của chiến dịch Đường số 9 - Nam Lào năm 1971.

Với những thành tích xuất sắc đạt được trong chiến đấu, sau trận đánh, tập thể đại đội xe tăng 9 và xe tăng 555 vinh dự đón nhận Huân chương Chiến công hạng Ba. Trưởng xe Nguyễn Văn Duyên được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất, pháo thủ Thoảng và lái xe Đoàn được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì. Sau chiến dịch, xe 555 được đưa ra triển lãm chiến thắng Đường 9 - Nam Lào tại Vân Hồ, Hà Nội rồi đưa về trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.


Hai kíp chiến đấu trên xe 555 dũng mãnh năm xưa đến nay người còn trong quân ngũ, người đã phục viên, chuyển nghành. Lê Xuân Tấu – trung đội trưởng, trưởng xe tăng 555 trong trận Tà Mây – Làng Vây năm 1968; đại đội trưởng đại đội xe tăng 9, tham gia trong trận đánh điểm cao 543 Đường 9 – Nam Lào năm 1971, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1972. Đồng chí Lê Xuân Tấu hiện là Thiếu tướng - Tư lệnh Binh chủng tăng thiết giáp.


(Theo btlsqsvn.org.vn)


Gõ tiếng việt: Off Telex