Những phụ nữ hướng về phía Mặt trời
QĐND - Thứ sáu, 29/06/2012 | 17:28 GMT+7

QĐND - Năm 2004, Ủy ban Y tế Hà Lan - Việt Nam (MCNV) đã hỗ trợ thành lập nhóm Hoa Hướng Dương đầu tiên tại Hà Nội. Mục đích của nhóm rất đơn giản, đưa những người phụ nữ có HIV (H) đến với nhau, hỗ trợ lẫn nhau để cải thiện cuộc sống của chính họ. Đặc biệt, chương trình hướng tới việc bảo đảm nếu mang thai, họ sẽ được tiếp cận với thông tin, thuốc để giúp phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con…

Trẻ em đến từ nhóm Hoa Hướng Dương thành phố Hạ Long, Quảng Ninh

Vững vàng nhờ Hoa Hướng Dương

Trong buổi họp báo về chương trình HIV của MCNV tại miền Bắc nước ta, chúng tôi được chị Vũ Thị Phương Lan, Trưởng ban điều hành mạng lưới Hoa Hướng Dương kể một câu chuyện rất xúc động về sự vất vả của chị Nguyễn Thị H, ở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh bị lây nhiễm HIV từ chồng nhưng lại bị chính gia đình chồng hắt hủi, đuổi đi. May mắn, con trai chị không bị nhiễm nhưng cũng bị kỳ thị như mẹ. Hai mẹ con tìm về nhà ngoại, nhưng chỉ vì thiếu kiến thức về HIV, các thành viên trong gia đình đều rất sợ hãi. Hai mẹ con chị phải sống trong một căn lều ngoài vườn, bị cô lập không chỉ ngoài cộng đồng mà cả ngay trong chính gia đình mình. Trong khi tất cả mọi người đều quay lưng lại với hai mẹ con thì chỉ có ông ngoại đứng ra chăm sóc họ. Nhưng ông đã già, lương hưu lại ít, ông cũng không biết gì về HIV. Khi tìm kiếm thông tin về HIV, ông đã tìm thấy Hoa Hướng Dương, ông động viên con gái tham gia vào nhóm và được hỗ trợ vay vốn để chăn nuôi. Nhờ chăm chỉ, chị dần có được kinh tế, sức khỏe cũng khá hơn, mọi người xung quanh cũng bớt đi sự kỳ thị với chị. Con trai chị khi đến tuổi đi học, nhờ có sự can thiệp và hỗ trợ tích cực từ Hoa Hướng Dương và Hội Phụ nữ thành phố Hạ Long, cháu đã được đi học như bao bạn bè cùng trang lứa.

Còn rất nhiều người phụ nữ khác trên đất nước Việt Nam phải chịu cảnh kỳ thị như chị H, nhưng nhờ có những nhóm xã hội như Hoa Hướng Dương đã giúp họ rất nhiều trong việc hòa nhập với cuộc sống cộng đồng. Lòng tự tin, tự tôn của họ được cải thiện rất nhiều. Họ cảm thấy mình được trao quyền, được nói chuyện thoải mái, cởi mở với người khác về HIV, để mọi người nhìn nhận về HIV một cách tích cực hơn.

Còn nhiều khó khăn

Chị Vũ Thanh Hiền, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV tỉnh Hà Giang, cơ quan chủ quản hỗ trợ nhóm Hoa Hướng Dương cho biết: Từ năm 2004, từ khi mới thành lập, nhóm Hoa Hướng Dương luôn đề cao sự hỗ trợ cho phụ nữ và trẻ em có H. Thời điểm đó sự kỳ thị của xã hội với những người có H vẫn còn rất lớn. Trước kia, nhiễm HIV bị coi là tệ nạn xã hội, việc tiếp cận với những phụ nữ và trẻ em nhiễm HIV/AIDS còn rất khó khăn. Vì thực tế phụ nữ sống chung với HIV ở nhóm Hoa Hướng Dương không phải là những người nghiện ma túy hay mại dâm mà thực tế lây nhiễm từ chồng. Nhưng sự kỳ thị đối với phụ nữ và trẻ em có H vẫn diễn ra. Thời điểm 2004, tiếng nói của người phụ nữ hay bình đẳng giới trong cộng đồng vẫn là điểm yếu, không thể chia sẻ. Đến bây giờ, tuy việc nhìn nhận về phụ nữ có H đã đỡ kỳ thị hơn nhưng việc hỗ trợ cho phụ nữ và trẻ em có H nhóm người bị tổn thương trong xã hội vẫn là vấn đề cực kỳ cấp bách. 

Ông Ian Bromage, quản lý Chương trình HIV – MCNV cho biết: Khi bắt đầu thực hiện dự án này ở Việt Nam, chúng tôi thấy rằng phụ nữ cũng như trẻ em có H ở Việt Nam cần được hỗ trợ hơn nữa, tuy nhiên đây cũng là thời điểm khó khăn với chúng tôi vì phải làm như thế nào để tạo điều kiện tốt hơn nữa cho phụ nữ và trẻ em có thể tiếp cận với các dịch vụ y tế. Bên cạnh đó, một khó khăn nữa mà chương trình phải vượt qua là làm thế nào để giảm bớt được sự kỳ thị phân biệt đối xử, phải làm thế nào để tập hợp được phụ nữ có H lại với nhau để họ có thể cùng cất lên được tiếng nói chung chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử. 

Mặt khác, những người phụ nữ có H thường khó tiếp cận được nguồn vốn vay thuộc diện hộ nghèo, không có tài sản thế chấp. Khó khăn nhất đối với các thành viên là khi tiếp cận nguồn vốn vay phải có cam kết hay người thừa kế phải đứng ra cam kết. Với phụ nữ sống chung với HIV lây nhiễm từ chồng nhưng lại không được người thừa kế là chồng đứng ra ký bản cam kết. Đó là khó khăn thực tế. Bởi vậy, việc hòa nhập với cuộc sống cộng đồng của người phụ nữ có H vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Bài và ảnh: Hà Vũ

Gõ tiếng việt: Off Telex