Xử lý rác thải tại các cơ sở y tế ở phía Nam
Cần nhiều giải pháp về công nghệ và nguồn vốn
QĐND - Thứ sáu, 26/10/2012 | 21:39 GMT+7

QĐND - TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai là nơi có nhiều bệnh viện đang gặp khó khăn trong xử lý rác thải y tế. Thời gian qua, chính quyền các địa phương đã tập trung chỉ đạo, xử lý rác thải bệnh viện, nhưng nhiều bệnh viện tuyến trung ương và địa phương, cơ sở y tế tư nhân vẫn còn dang dở các dự án xử lý rác thải, gây nên nguy cơ lớn về ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Cán bộ y tế tham quan mô hình thí điểm về xử lý nước thải y tế ở phường 21, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh.

 

Nhiều cơ sở y tế chưa có hệ thống xử lý rác thải y tế

Đến nhiều bệnh viện tại TP Hồ Chí Minh, chúng tôi tận mắt chứng kiến tình trạng rác thải y tế chưa được xử lý. Tại Bệnh viện Ung bướu, hệ thống xử lý nước thải được xây dựng từ năm 1991, có công suất 400m³/ngày đêm, hiện không đủ khả năng xử lý vì số lượng bệnh nhân đã tăng hơn gấp 3 lần so với lúc xây dựng. Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình cũng trong hoàn cảnh tương tự, hệ thống xử lý nước thải y tế được xây dựng từ năm 1994 đã quá tải và lạc hậu. Mỗi ngày, bệnh viện này xả ra gần 500m³ nước thải không được xử lý triệt để, gây nguy cơ ô nhiễm, nhiễm trùng bệnh viện rất cao.

Theo thống kê của Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh, hiện nay, mỗi ngày các bệnh viện trên địa bàn thải trực tiếp hơn 20.000m³ nước thải chưa qua xử lý ra hệ thống thoát nước công cộng, gây ô nhiễm kênh rạch. Điều đáng nói là các bệnh viện này lại nằm ở những khu vực đông dân cư, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, các cơ sở sản xuất, kinh doanh dược phẩm, thực phẩm chức năng cũng thải ra khối lượng khoảng 500 - 1000 tấn rác thải/năm.

Hiện nay, TP Hồ Chí Minh có hơn 7.200 cơ sở, phòng khám, 322 trạm y tế phường, xã và 4 bệnh viện thuộc Trung ương chưa có hệ thống xử lý nước thải; 40 bệnh viện có hệ thống xử lý nước thải nhưng chất lượng nước thải sau xử lý chưa đạt quy chuẩn cho phép. Theo ông Phan Văn Báu, Phó giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, TP Hồ Chí Minh có 108 bệnh viện nhưng đến nay vẫn còn khoảng 48 bệnh viện xử lý nước thải không đạt chuẩn môi trường và gần 15 bệnh viện vẫn chưa đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải y tế. Tuyến y tế cơ sở cấp quận, huyện cũng chỉ có 10/23 bệnh viện có hệ thống xử lý nước thải đạt quy chuẩn.

Ông Huỳnh Minh Nhựt, Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP Hồ Chí Minh cho biết: "Hiện nay, rác thải y tế của hơn 7000 phòng khám đa khoa, cơ sở y tế đang bị “bỏ ngỏ”, chủ cơ sở thường đổ chung với rác thải sinh hoạt thay vì phải chuyển giao cho đơn vị chuyên môn xử lý. Các cơ sở này xả ra khối lượng rác thải lớn chưa thống kê được, gây nguy hại trực tiếp đối với môi trường sống".

Hỗ trợ nguồn vốn và công nghệ

Vì sao hệ thống xử lý chất thải y tế còn chưa được xây dựng đồng bộ ở các cơ sở y tế ở TP Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận? Mặc dù thời gian qua, các kỳ họp Hội đồng nhân dân của các tỉnh, thành phố luôn coi đây là vấn đề “nóng” cần ưu tiên xử lý. Trong mấy năm qua, UBND TP Hồ Chí Minh đã trích ngân sách khoảng 60 tỷ đồng/năm để hỗ trợ các bệnh viện cải tạo, xây mới hệ thống xử lý nước thải. Tuy nhiên, đến nay việc khắc phục diễn ra rất chậm. Nguyên nhân của tình trạng này được xác định là do vốn đầu tư cho hệ thống xử lý nước thải, chất thải y tế rất lớn, trong khi thủ tục giải ngân vốn từ ngân sách lại khá phức tạp, mất nhiều thời gian. Hơn nữa, đại diện Sở Y tế cũng cho rằng, việc lắp đặt hệ thống xử lý chất thải cho các cơ sở y tế đang gặp nhiều khó khăn như nằm trong khu dân cư, khuôn viên chật hẹp, thậm chí phải thuê mướn mặt bằng... Hoặc có những cơ sở lượng chất thải ít, nhưng nếu đầu tư cả một hệ thống xử lý thì sẽ dùng không hết công suất.

Lấy mẫu nước thải kiểm tra tại công trình xử lý nước thải y tế tại phường 11 (quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh).

 

TP Hồ Chí Minh đang phấn đấu đến năm 2015, 100% bệnh viện, trung tâm y tế đóng trên địa bàn phải có hệ thống xử lý đạt chuẩn, quy chuẩn hiện hành về nước xả thải. Để thực hiện mục tiêu này, thời gian qua, ngành y tế thành phố đã triển khai hai mô hình xử lý nước thải thí điểm tại phường 11 và phường 21 thuộc quận Bình Thạnh. Đây là hai hệ thống xử lý nước thải y tế bằng công nghệ của Nhật Bản, với công suất 2m3/ngày đêm, chi phí đầu tư hệ thống này trên 200 - 300 triệu đồng. Tuy nhiên, để thực hiện xây dựng các hệ thống xử lý nước thải ở 322 trạm y tế của thành phố đòi hỏi thời gian và nguồn vốn lớn. Chính quyền các cấp cơ sở cần chú trọng ưu tiên và tập trung thực hiện dự án.

Tiến sĩ Lê Đức Tố, Giám đốc Bệnh viện STO Phương Đông (quận 10, TP Hồ Chí Minh) cho biết, hầu hết các cơ sở y tế tư nhân đang “tự bơi” tìm nguồn vốn để đầu tư hệ thống xử lý nước thải, chất thải y tế. Để xây dựng một hệ thống xử lý nước thải, chất thải công nghệ cao và duy trì phải tốn hàng tỷ đồng. Do đó, Nhà nước cần hỗ trợ về nguồn vốn vay, công nghệ để các cơ sở y tế tư nhân sớm hoàn thành các hệ thống xử lý rác thải theo quy định.

Ở khía cạnh khác, việc xử lý và tiêu hủy chất thải rắn y tế nguy hại ở TP Hồ Chí Minh cũng chưa đáp ứng được yêu cầu. Đối với công nghệ xử lý chất thải rắn y tế chủ yếu bằng các lò đốt, chôn lấp hoặc thiêu đốt ngoài trời. Dự kiến đến năm 2025, mỗi ngày TP Hồ Chí Minh có thể phát sinh trên 80 tấn chất thải rắn y tế. Thạc sĩ Hà Minh Châu, Phòng Quản lý chất thải rắn (Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh) cho rằng: "Để xử lý chất thải rắn y tế một cách an toàn, TP Hồ Chí Minh cần hướng đến sử dụng công nghệ xử lý đốt, với mô hình “Xử lý tập trung bằng lò đốt cố định”. Ở mỗi khu vực xây dựng một nhà máy. Ngoài ra, tùy từng nhóm chất thải y tế đã được phân loại, có thể áp dụng hình thức chôn lấp an toàn, tái chế tái sử dụng".

Bên cạnh việc bố trí nguồn vốn, hỗ trợ công nghệ để các cơ sở y tế hoàn thành các hệ thống xử lý chất thải, TP Hồ Chí Minh cần có chiến lược, quy hoạch tổng thể hoặc quy hoạch định hướng hay quy hoạch chuyên ngành về quản lý chất thải rắn y tế. Nhất là Quy hoạch tổng thể hệ thống quản lý chất thải rắn y tế TP Hồ Chí Minh đến năm 2025 tầm nhìn 2030, để kịp thời bố trí nguồn vốn đảm bảo vấn đề an toàn cho môi trường, không ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng khi lưu lượng khám chữa bệnh ngày càng tăng cao.

Bài, ảnh: SONG AN, ĐỊNH QUỐC

 

Gõ tiếng việt: Off Telex