“Liệt sĩ” trở về trong nồng ấm yêu thương
QĐND - Thứ tư, 26/06/2013 | 22:44 GMT+7

QĐND - 40 năm phiêu dạt nơi đất khách, quê người với biệt danh “ông khùng” và cũng ngần ấy năm, trên ban thờ của gia đình anh Phan Hữu Lộc thêm một bát nhang nghi ngút khói hương cùng tấm ảnh của chú mình, liệt sĩ Phan Hữu Được. Nay bỗng nhiên “liệt sĩ Phan Hữu Được” trở về bằng xương, bằng thịt trong sự ngỡ ngàng của gia đình và bà con thôn Tự Tiên, xã Tiên Minh, huyện Tiên Lãng, TP Hải Phòng. Và suốt 3 tháng qua, ngôi nhà anh Lộc lúc nào cũng nườm nượp khách gần xa đến thăm, chia sẻ, tri ân "người liệt sĩ" trở về sau 40 năm.

Mất trí nhớ... nên trở thành liệt sĩ

Trong ký ức của anh Phan Hữu Lợi, vẫn còn lưu giữ hình ảnh vẹn nguyên về người chú ruột Phan Hữu Được khi chú đến xã đội trưởng để vật nài xin đi bộ đội nhưng không thành vì có anh trai đang ở chiến trường. Đến năm 1970, Phan Hữu Được nghĩ ra cách đổi họ tên thành Phạm Văn Được, sinh 1951 (chính thức 1949) để hồ sơ đủ điều kiện nhập ngũ. Vào quân ngũ, Phan Hữu Được tham gia huấn luyện ở Sư đoàn 350, rồi về Đoàn 559 và hành quân vào chiến trường phía Nam. Sau đó, ông được biên chế vào Tiểu đội 1, Đại đội 3, Tiểu đoàn 5, Đoàn 340, Cục Hậu cần Miền với nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, lương thực... phục vụ chiến trường B2.

 Năm 1973, ông chỉ huy tàu 047 xuyên qua tỉnh Công Pông Chàm (Cam-pu-chia) thì bị quân địch tấn công. Tàu chìm, không biết ai còn, ai mất, ông chỉ biết mình bị thương nặng ở đầu nhưng do có khả năng bơi lội tốt nên ông dạt vào bờ và được một Việt kiều cứu sống. Vết thương đã lấy mất của ông trí nhớ, vì thế nên đơn vị không tìm thấy và có giấy báo tử về địa phương. Từ đó, ông Phan Hữu Được trở thành... liệt sĩ.

Ông Phan Hữu Được (người ngồi giữa) cùng đồng đội bên chiếc võng từng là cáng cứu thương ông trong những ngày còn ở chiến trường.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông Được được đưa về Việt Nam với hy vọng ông sớm tìm thấy người thân. Tuy nhiên, chiến tranh đã cướp đi của ông trí nhớ, vì thế ông trở thành người lang thang kiếm sống. Sau vài năm ông lưu lạc về Tây Ninh làm nghề quét rác ở chợ Sa Mát (nay thuộc xã Tân Lập, huyện Tân Biên) và được gia đình anh Tài, là công nhân nông trường cao su cưu mang. Từ đó, ông làm nghề cạo mủ rồi theo nhóm công nhân sang nước bạn Cam-pu-chia làm việc. Công việc nặng nhọc, vết thương luôn hành hạ, trong cơn mê sảng ông hay nhắc tới cái tên anh Cầu và Tiên Lãng. Từ thông tin mong manh đó, anh Tài đã gửi thông tin về Tiên Lãng, Hải Phòng qua một số người quen. Tình cờ anh Phan Văn Biên, người cùng xóm với ông Được biết được thông tin và thông báo về gia đình để đưa ông trở về quê hương.

Nồng ấm sự sẻ chia tình người         

Sáng 26-6, chúng tôi có mặt tại nhà anh Phan Hữu Lộc, đúng lúc đoàn cán bộ của Cục Trinh sát Bộ đội Biên phòng đến thăm, tặng quà ông Phan Hữu Được. Trong không khí nồng ấm tình người, Đại tá Trần Hạnh Kiểm, nguyên Phó chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng, cũng là đồng đội từng chiến đấu ở chiến trường B2, chia sẻ: “Tôi đã từng chôn cất đồng đội sau mỗi trận đánh. Đất nước đã hòa bình, nhưng đến nay không ít gia đình vẫn chưa tìm được hài cốt người thân. Điều đó để lại trong chúng tôi rất nhiều nỗi niềm. Vì vậy, việc anh Được trở về là niềm hạnh phúc lớn lao không chỉ đối với gia đình, dòng họ mà còn đối với tất cả chúng tôi”.

Được biết, đã có nhiều đoàn của các cấp, các ngành đến chia sẻ, động viên ông Phan Hữu Được. Thủ tướng Chính phủ khi biết thông tin này đã trích 10 triệu đồng tiền lương của mình gửi tặng ông (Báo Quân đội nhân dân đã đưa tin). Trong niềm vui của gia đình, chị Nguyễn Thị Lá (vợ anh Lộc) vừa khóc, vừa nói với chúng tôi: “Thế là nhà em có phúc lớn lắm rồi. Về làm dâu em chỉ thấy chú em qua ảnh. Khi nghe tin chú còn sống, chúng em không dám tin đó là sự thật, phải chờ đến lúc đón chú về, gia đình em mới bỏ bát hương và tấm hình trên ban thờ xuống...”. Cùng cảm xúc đó, chị Đặng Thị Hẹn, người cùng xóm cho biết: “Hôm bác Được trở về, cả làng kéo đến chật kín sân, kín ngõ. Khi nhìn thấy bác ai cũng khóc. Nhiều người còn đến cầm tay xem có đúng sự thật không”.

Từ hôm biết tin ông Được trở về, ông Lương Quang Lật ở thôn Phương Hạ, xã Chiến Thắng, huyện An Lão (Hải Phòng), người cùng tiểu đội với ông Được gần như ngày nào cũng có mặt động viên và hàn huyên chuyện cũ. Ông Lật tâm sự: “Khi biết tin, tôi tức tốc tìm đến và nhận ra đúng đồng đội của mình. Tôi ôm chầm lấy anh Được mà khóc, nhưng anh ấy không nhận ra tôi. Vài hôm sau tôi gọi cả mấy đồng đội cùng tới thì anh ấy mới ngờ ngợ nhận ra. Với những người đã đi qua chiến tranh như chúng tôi, không có hạnh phúc nào lớn hơn là được gặp lại đồng đội của mình giữa cuộc sống thanh bình này. Chúng tôi chỉ mong các cấp các ngành quan tâm giúp đỡ để bù đắp lại cho anh ấy những năm tháng phiêu dạt vừa qua”.

Bài và ảnh: ĐÀM TUẤN ĐẠT

"Chúng tôi đang chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra xác minh lại những thông tin liên quan đến ông Phan Hữu Được; đồng thời tham mưu cho Tổng cục Chính trị chỉ đạo Quân khu 3 phối hợp với các ngành chức năng thống nhất các biện pháp giải quyết chế độ theo đúng quy định của pháp luật. Quan điểm của lãnh đạo Cục Chính sách là giải quyết nhanh gọn, bảo đảm đầy đủ quyền lợi cho ông Phan Hữu Được theo đúng quy định"-Đại tá Trần Quốc Dũng, Phó cục trưởng Cục Chính sách, Tổng cục Chính trị.



Gõ tiếng việt: Off Telex