Kỷ niệm 90 năm Ngày sinh đồng chí Lê Quang Đạo (8-8-1921/8-8-2011)
Những dấu ấn còn mãi với quân đội nhân dân Việt Nam
QĐND - Thứ hai, 08/08/2011 | 11:37 GMT+7

QĐND - Đồng chí Lê Quang Đạo tên khai sinh là Nguyễn Đức Nguyện, sinh ngày 8-8-1921, tại xã Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Năm 17 tuổi, đồng chí tham gia Đoàn Thanh niên Dân chủ, rồi Thanh niên Phản đế, 19 tuổi trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương.

Tháng 8-1940, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng cả nước, Chi bộ Cộng sản xã Đình Bảng được thành lập, đồng chí Lê Quang Đạo được bầu làm Bí thư. Đến giữa năm 1941, đồng chí là Bí thư Ban Cán sự Đảng huyện Từ Sơn, sau đó được Trung ương Đảng và Bác Hồ giao trọng trách làm Bí thư Ban Cán sự Đảng tỉnh Bắc Ninh, Phúc Yên, Xứ ủy rồi Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ. Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, đồng chí làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng rồi Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Trước yêu cầu mới của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, năm 1950, đồng chí Lê Quang Đạo được điều động vào quân đội. Trọng trách quan trọng đầu tiên mà đồng chí đảm nhiệm là Phó chủ nhiệm Chính trị Chiến dịch Biên giới - Thu Đông 1950. Tiếp đó, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng chí được chỉ định làm Phó chủ nhiệm Chính trị mặt trận, trực tiếp làm Chính ủy Đại đoàn 308. Cùng với các hoạt động quân sự, hoạt động chính trị trong chiến dịch này làm nhân tố quan trọng góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử (7-5-1954). Sau thắng lợi, đồng chí làm Phó trưởng đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam trong Ủy ban liên hiệp đình chiến Việt - Pháp.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trước những âm mưu, thủ đoạn thâm độc của kẻ thù, đấu tranh chính trị trở thành một mặt trận quan trọng. Đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn lịch sử, năm 1955, đồng chí Lê Quang Đạo được phân công làm Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, trực tiếp phụ trách công tác tuyên huấn.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với đồng chí Lê Quang Đạo (bên phải) thăm Bảo tàng Quân đội (năm 1958). Ảnh tư liệu.

Khi đế quốc Mỹ dựng lên Sự kiện Vịnh Bắc Bộ (năm 1964), tiến hành mở rộng chiến tranh đánh phá miền Bắc, theo sự chỉ đạo của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng tham mưu và Tổng cục Chính trị cử lực lượng đi kiểm tra tình hình sẵn sàng chiến đấu ở các đơn vị. Theo phân công, đồng chí Lê Quang Đạo, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị kiểm tra Quân khu 4. Trong những ngày nước sôi lửa bỏng này, sau khi nghe Bộ tư lệnh Quân khu 4 báo cáo tình hình sẵn sàng chiến đấu của Quân khu, đồng chí Lê Quang Đạo đã trực tiếp đi kiểm tra căn cứ hải quân ở sông Gianh để kịp thời động viên cán bộ, chiến sĩ trong nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của địch. Đặc biệt, khi các đơn vị bộ đội ta lập công xuất sắc bắn rơi nhiều máy bay địch ở sông Gianh, Cửa Hội, Lạch Trường, Bãi Cháy..., đồng chí Lê Quang Đạo đã chỉ đạo Cục Tuyên huấn phối hợp với các cơ quan của Bộ Quốc phòng tổ chức lễ tuyên dương công trạng. Việc làm ý nghĩa đó tạo động lực mạnh mẽ cổ vũ toàn quân vượt qua mọi khó khăn, đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của địch.

Cuối năm 1967, Trung ương Đảng ra Nghị quyết 15 quyết định thực hiện tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt ở các tỉnh, thành phố miền Nam để giành thắng lợi quyết định. Thực hiện Nghị quyết của Trung ương và theo đề nghị của Bộ Tổng tham mưu, Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch tiến công Đường 9 - Khe Sanh. Trong chiến dịch này, đồng chí Lê Quang Đạo được cử làm Chính ủy. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí, công tác Đảng, công tác chính trị được triển khai một cách sâu sắc, toàn diện tới tất cả các đơn vị tham gia chiến dịch. Do vậy, bộ đội các đơn vị đều nhận thức rõ nhiệm vụ được giao và nêu cao quyết tâm chiến thắng kẻ thù. Trải qua 177 ngày đêm chiến đấu (từ 20-1 đến 15-7-1968), chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh giành được thắng lợi to lớn.

Năm 1971, chúng ta mở chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào nhằm đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719 của địch. Tại Sở chỉ huy, trên cương vị là Chính ủy, trong suốt những ngày chiến dịch diễn ra (từ 30-1 đến 23-3-1971), đồng chí Lê Quang Đạo luôn giữ liên lạc thông suốt với Bộ tư lệnh Mặt trận để trao đổi tình hình tác chiến, bố trí lực lượng và nắm bắt tình hình tư tưởng của bộ đội, từ đó có sự chỉ đạo linh hoạt trong mọi tình huống chiến dịch.

Năm 1972, đồng chí làm Chính ủy Mặt trận giải phóng Quảng Trị. Trước mưa bom, bão đạn của kẻ thù, các chiến sĩ quân đội ta dựa công sự vững chắc, giành giật với địch từng mô đất, từng mảnh tường, từng đoạn chiến hào trong Thành cổ. Hiểu rõ khó khăn, gian nan vất vả, những mất mát hy sinh của chiến sĩ, đồng chí Lê Quang Đạo luôn theo dõi sát sao tình hình chiến sự, động viên kịp thời bộ đội chiến đấu giữ vững trận địa suốt 81 ngày đêm.

Ghi nhận công lao to lớn đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng quân đội, năm 1958, đồng chí Lê Quang Đạo được nhà nước phong quân hàm Thiếu tướng, năm 1974 phong quân hàm Trung tướng.

Theo điều động của Bộ Chính trị, ngày 13-12-1978, đồng chí Lê Quang Đạo rời quân ngũ đảm nhiệm những trọng trách mới: Bí thư Trung ương Đảng kiêm Phó bí thư Thành ủy Hà Nội, rồi trực tiếp làm Trưởng ban Khoa giáo Trung ương (1982), đồng thời phụ trách công tác dân vận của Trung ương và tham gia Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1983). Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VIII (1987), đồng chí được bầu làm Chủ tịch Quốc hội, Phó chủ tịch Hội đồng Nhà nước...

Như vậy, từ mảnh đất Bắc Ninh giàu truyền thống văn hóa và đấu tranh cách mạng, với lòng yêu nước nồng nàn và chí căm thù giặc sâu sắc, đồng chí Lê Quang Đạo sớm đi theo tiếng gọi của Đảng và hòa mình vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Dù thời gian trong quân đội không dài so với cuộc đời hoạt động cách mạng, nhưng đồng chí đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét. Đồng chí Lê Quang Đạo mãi là tấm gương sáng ngời cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam hôm nay và mai sau học tập, noi theo.

Lê Văn Phong

Gõ tiếng việt: Off Telex