Nhà máy A42: Làm “sống lại” những cánh bay
QĐND - Thứ năm, 31/05/2007 | 20:2 GMT+7

Kiểm tra động cơ trước khi đưa vào thử.

Thoạt nhìn, cảnh quan sân bay Biên Hòa còn ít nét mới. Nhưng vào thăm nhà máy A42-nơi chuyên sửa chữa máy bay quân sự, chúng tôi mới thấy được bầu không khí mới mẻ từ những con người tâm huyết, giỏi nghề, đang từng bước nắm chắc những kỹ thuật và công nghệ mới trong sửa chữa máy bay.

Mạnh dạn chuyển hướng

Cách đây chưa lâu, mỗi khi động cơ máy bay L39 (một loại máy bay chuyên dụng trong đào tạo phi công) gặp trục trặc, ta thường phải gửi động cơ sang Cộng hòa Séc sửa chữa, với chi phí rất cao. Thời gian đó, các máy bay L39 liên tục nằm trong tình trạng cần sửa chữa và bảo dưỡng, lần lượt từng chiếc phải đưa vào kho để chờ đưa động cơ đi sửa ở nước ngoài. Trong khi đó, đào tạo phi công là một quy trình tỉ mỉ và khắc nghiệt, không thể gián đoạn, vì bất cứ lý do gì. Theo thượng tá Hồ Đức Hải, Phó giám đốc kỹ thuật nhà máy, “cái khó ló cái khôn”, một hướng đi khác được mở ra là sửa chữa động cơ máy bay L39 ngay tại Việt Nam, mà cụ thể là ở nhà máy A42, bằng đội ngũ kỹ sư, thợ kỹ thuật và phương tiện hiện có, cùng sự hỗ trợ kỹ thuật từ những chuyên gia nước bạn. Một nhóm làm việc mau chóng được chọn lựa và thành lập với 13 người giỏi nhất về tay nghề kỹ thuật để cùng phối hợp với 3 chuyên gia đến từ CH Séc.

Chúng tôi đến thăm đội sửa chữa động cơ L39. Mọi người đang hối hả làm việc, tháo gỡ các bộ phận của động cơ, kiểm tra và sửa chữa. Trung tá Lê Ngọc Minh, tiến sĩ ngành kỹ thuật hàng không, được đào tạo ở Liên bang Nga cho biết, các anh đang phấn đấu tháng 7 này “ra lò” động cơ L39 đầu tiên. Đội sửa chữa động cơ L39 chia thành các nhóm nhỏ và trực tiếp làm việc với các chuyên gia. Trong cái nóng hầm hập của mùa khô, quần áo ai cũng bê bết dầu mỡ. Tiếng Anh, tiếng Séc, tiếng Việt và đôi khi, “ngôn ngữ cơ thể” được sử dụng “hết công suất” để hai bên có thể lắng nghe và hiểu nhau đến từng chi tiết. Anh Võ Sỹ Tám, một trong những người “chủ chốt” của dây chuyền sửa chữa động cơ vui vẻ nói: “Các chuyên gia tính tình thoải mái, rất chuyên nghiệp và giỏi nghề, vì thế chúng tôi học được nhiều kinh nghiệm quý báu. Bất đồng ngôn ngữ thì cũng không ngại lắm vì trong đội nhiều người giỏi tiếng Nga, tiếng Anh, nên hai bên rất hiểu ý và phối hợp tốt trong công việc". Tại phân xưởng thử động cơ, cán bộ, kỹ sư, công nhân cũng rất khẩn trương đưa những giá máy vào lắp ráp, phấn đấu tháng 7 đưa giàn thử vào hoạt động.

Phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật

Quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhà máy A42 đã có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, đặc biệt là đã khôi phục lại hàng loạt máy bay trực thăng UH-1. Sáng kiến mới đây là nghiên cứu sửa chữa thử tổ hợp truyền động và phát điện GP2 trên máy bay SU-C. Đây chỉ là một bộ phận nhỏ, nhưng khi hỏng thì phải nhập ngoại rất đắt tiền, còn nếu mang bộ phận đó đi sửa chữa thì rất tốn kém và mất nhiều thời gian. Giải quyết khó khăn này, trưởng phòng kỹ thuật Triệu Thế Chung đã cùng các kỹ sư Lê Thanh Hải, Trần Đức Hiếu, Tống Mạnh Hùng… mày mò thiết lập phương án, quy trình sửa chữa. Vì khí tài mới, không có tài liệu, nên từ lúc bắt đầu nghiên cứu đến lúc thành công, các anh đã mất gần hai năm.

Đề tài được Bộ Quốc phòng đánh giá cao là nghiên cứu phục hồi mạ chì inđi trong sửa chữa lớn các loại bơm điều tiết nhiên liệu các động cơ R25-300, R13-300. Tác dụng của lớp mạ này sẽ bịt kín, bôi trơn rô-to của bơm điều tiết. Để thực hiện được việc mạ đúng tiêu chuẩn, các kỹ sư đã triển khai công nghệ mạ điện hóa, xử lý nhiệt với kỹ thuật tinh xảo và bảo đảm chất lượng. Đây là đề tài lần đầu tiên được nghiên cứu ở Việt Nam. Đề tài cấp Bộ nữa là ứng dụng công nghệ tự động hóa chế tạo cánh tay máy phục vụ cho công nghệ Plasma (phun phủ phục hồi lớp kim loại trong sửa chữa kỹ thuật hàng không). Nhà máy A42 còn chế tạo thành công hàng trăm loại gioăng đệm đảm bảo chất lượng, đúng tiêu chuẩn để thay thế. Các loại gioăng do nhà máy tự sản xuất rẻ bằng 1/10 so với nhập ngoại.

Những thành công hết sức ý nghĩa của nhà máy góp phần giải quyết những khó khăn, bất cập ở ngành hàng không quân sự, chính là nhờ vào đội ngũ kỹ sư, thợ kỹ thuật dày dạn kinh nghiệm. Đại tá, tiến sĩ Nguyễn Mai Phong, Giám đốc nhà máy khẳng định, nguồn nhân lực giàu kinh nghiệm, tay nghề cao và sáng tạo chính là tài sản quý giá nhất của A42. Anh Phong cho biết: "Nhà máy đã cử nhiều người đi học ở nước ngoài và sẽ tiếp tục cử thêm để phát triển chiều sâu cho nguồn nhân lực. Tự học và tự tìm hiểu về chuyên môn cũng được ban giám đốc rất khuyến khích đối với cán bộ, kỹ sư, công nhân để họ ngày càng dày dạn kinh nghiệm và lành nghề hơn nữa". Hiện tại, nguồn nhân lực của nhà máy A42 có khoảng 30% có trình độ từ cao đẳng trở lên (trong đó có 2 tiến sĩ ngành kỹ thuật hàng không được đào tạo ở nước ngoài); tay nghề trung bình của công nhân nhà máy là bậc 5,5/7, tỷ lệ công nhân bậc cao gần 20%.

Lúc chia tay, thượng tá Phạm Văn Hoàn, Chính ủy nhà máy, người mà cách đây 30 năm là thợ của nhà máy A42 nói với chúng tôi: “Đội ngũ kỹ thuật hàng không của nhà máy A42 hôm nay so với trước hùng hậu hơn nhiều. Chúng tôi đang phấn đấu không chỉ đáp ứng công tác sửa chữa hàng không trong nước mà còn có thể sửa chữa một số loại máy bay trực thăng trong khu vực…”.

Bài và ảnh: HOÀI TRUNG-KIM NGÂN

Gõ tiếng việt: Off Telex