Kỷ niệm sâu sắc đời bộ đội
Lũ bùn
QĐND - Thứ Bẩy, 19/11/2011, 17:48 (GMT+7)

QĐND - Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, các đơn vị chiến đấu lần lượt về xuôi nhận nhiệm vụ mới. Quán triệt chỉ thị của Tổng cục Cung cấp (nay là Tổng cục Hậu cần), Cục Quân khí khẩn trương triển khai thực hiện một số kế hoạch của Bộ Quốc phòng...

Cuối tháng 6, đầu tháng 7-1954, Kho 103 được thành lập. Kho được xây dựng ở đoạn giữa Đường 1B chạy từ Thái Nguyên lên Đồng Đăng tại xã Vũ Lễ, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, cách phố Ngã Hải chừng 4km. Đường vào kho phải qua 4 con suối cắt ngang.

Ông Nguyễn Viết Tuyên (ngoài cùng, bên trái) và các bạn chiến đấu. Ảnh: Lê Trung Nguyên

 

Thời gian đầu, kho đặt trong hang Uây. Lòng hang rất rộng, vòm hang cao và khô ráo, trần hang đen kịt dơi treo, nền hang phân dơi phủ dày mấy chục phân... Sau khi san nền và đặt sàn gỗ hàng nghìn tấn đạn dược nhãn hiệu Trung Quốc, Liên Xô... được xếp ngay thẳng từng khối cao 2m, ngang 2,5m và chiều dài tới 3-4m.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương năm 1954 chừng 3 tháng, toàn bộ hàng trong hang được chuyển ra các nhà kho trong một thung lũng hẹp, một bên là vách đá, một bên là sườn núi đất... Khu vực nhà kho có hàng chục cây chò chỉ, tuổi vài trăm năm, thân cây nhẵn, mấy người ôm không xuể, làm cho mọi người sững sờ nhìn ngắm không chán!

Các nhà kho được làm dưới những tán cây rừng dọc theo sườn núi đất. Cơ quan kho ở bên ngoài đồi thoai thoải thành 3 dãy hình chữ "U", ở giữa là sân bóng chuyền, bóng rổ, xà đơn, xà kép, hố nhảy xa, nhảy cao... Còn có sân khấu ngoài trời biểu diễn văn nghệ và điểm danh "giao ban" hằng tuần.

Sau một năm đưa hàng ra khỏi hang làm sạch hong khô, lập sơ đồ tổ chức kho, công việc bảo quản, thống kê, diệt mối mọt, đảo hàng... đi vào nền nếp. Nơi ăn chốn ở làm việc ổn định. Cục Quân khí đã lấy Kho 103 mở những lớp tập huấn nghiệp vụ quân khí, tiểu tu và tiêu hủy đạn dược thu hồi do chuyên gia Trung Quốc hướng dẫn.

Những ngày đầu tháng 6-1956, những cơn mưa liên miên, mưa dầm dề hàng tuần lễ, nhưng công việc vẫn được tiến hành, triển khai bình thường: Chống mối mọt, đảo hàng..., để rồi hết giờ làm việc, cơm nước xong tối đến ngồi bó gối ngắm... mưa! Nhưng vẫn có vài lính trẻ hiếu động bên những ngọn đèn bão chơi tú lơ khơ, đánh cờ, làm thơ, viết báo tường... Đại đội trưởng Nguyễn Văn Ký, Chính trị viên Vũ Bá Nhiên ngẫu hứng "Trước rừng, sau núi quanh co/Cứ vui công tác chẳng lo quái gì...".

Sáng ngày 19-6-1956 các tổ vào kho. Con suối chảy qua các khu nhà kho mọi ngày chỉ lưng bắp chân, nay nước dâng lên, vẫn trong nhưng chảy xiết, mọi người phải quàng vai nắm chặt tay nhau để vượt qua dòng nước chảy mạnh, ngập tới ngực... Nước chảy xiết, nhận định sạt lở đất có thể đổ nhà, anh em tháo cửa chắn không cho nước chảy thúc vào nhà kho. Nhưng rồi đất rung chuyển, tiếng nổ "ục ục" như vỡ núi, tất cả mấy chục bảo quản viên chẳng ai bảo ai đều chạy dạt về mé đồi bên cạnh. Xung động, rền rĩ kéo dài âm âm, đùng đục, rồi cả một "quả núi bùn" cao lừng lững rùng rùng sập xuống. Con suối trước dãy nhà kho bỗng chốc thành một dòng sông bùn đỏ ngầu, cuốn phăng đi tất cả cây cối, đá tảng, nhà kho...

Sau cơn lũ bùn anh Triệu Văn Hồ bị vùi trong bùn, toàn thân tím ngắt, được anh em sơ cứu. Sau đó chuyển lên bệnh viện tỉnh Thái Nguyên rồi về Viện quân y 108!

Cả đại đội tập hợp điểm danh và phải đến ngày thứ 3 mới tìm thấy thi thể anh Túc trong tư thế đứng hai tay giơ lên cao giữa lớp bùn dày đến 2m! Anh được truy tặng liệt sĩ và Huân chương Chiến sĩ hạng ba.

Những ngày sau xem lại hiện trường thì phát hiện cả một cụm đồi núi trước đây ngăn chặn một hồ nước lớn, trong xanh, sâu thẳm nay không còn nữa, để lại một bãi đất rộng, hai bên ta-luy thẳng đứng cao đến vài chục mét. Trận lũ bùn xảy ra nhanh, mạnh đến mức hòm đạn nặng 48 cân bị dòng bùn cuốn đi xa đến 2km, hàng hóa bị chôn vùi vài trăm tấn, nhà kho bị vùi hơn 10 cái...

Sau lũ bùn lính kho được trang bị cuốc xẻng đơn sơ suốt ngày đào bới, rửa sạch, đặt nghiêng hòm cho róc nước xếp đầy sáu gian kho tạm...

Chừng một tháng sau, Bộ Quốc phòng điều Tiểu đoàn Công binh do Anh hùng Chu Văn Khâm về cùng khắc phục hậu quả các loại vũ khí, đạn dược thất lạc được tìm kiếm lại đầy đủ, bảo dưỡng chu đáo...

Nguyễn An

(Ghi theo lời kể của ông Nguyễn Viết Tuyên)

Họ và tên:
Email:
Tiêu đề:
Mã xác nhận:

Nội dung
Gõ tiếng việt :    Off   Telex   VNI   VIQR
Các tin khác