Tòa soạn:
Số 7 Phan Đình Phùng, Hà Nội
Tel: (84 - 4)3747 1748 / 3747 1029
Fax: (84 - 4) 3747 4913
E-mail: dientubqd@gmail.com
Liên hệ Quảng cáo: (84 - 4)3747 3757
Sáng tác
Những ngọn đèn trong tâm thức Việt
QĐND - Thứ Sáu, 02/03/2012, 10:33 (GMT+7)

QĐND - Sống không có đèn là sống không có ánh sáng. Người ta sống không thể thiếu ngọn đèn.

Có ngọn đèn lung linh trên bàn thờ tiên tổ. Có ngọn đèn tỏa sáng trong bữa cơm gia đình người dân Việt từ thuở xa xưa. Những người mẹ, những người chị, những người con dâu trước đây phải dậy từ lúc trời còn tối để sắp sửa bữa cơm cho cả nhà ăn sáng rồi vác cày cuốc, dong trâu, quảy quang gánh, liềm hái ra đồng, ra bãi. Tối nhọ mặt người mới về vì phải làm cho kịp thời vụ. Bữa sáng và bữa tối của nhà nông hầu như hôm nào cũng ăn dưới ánh đèn dầu. Cả nhà quây quần bên mâm cơm và ngọn đèn chập chờn, khi mờ khi tỏ. Ngọn đèn thân quen ấy đã chứng kiến bao số phận, bao cuộc đời của con người. Có bao nhiêu tiếng cười hỉ hả của người lớn, bao nhiêu tiếng ríu rít của trẻ thơ cùng với tiếng lách cách của muôi thìa, bát đĩa, tiếng sì soạp chan húp những món canh “râu tép, ruột bầu” quanh ngọn đèn thân quen ấy? 

Có những ngọn đèn khêu hạt đỗ của bao nhiêu bà mẹ, của các nàng dâu. Đó là ngọn đèn của nhớ thương, thương nhớ. “Khăn thương nhớ ai/ Khăn vắt lên vai?/ Đèn thương nhớ ai/ Mà đèn không tắt? / Mắt thương nhớ ai/ Mà mắt không khô?”… Những ngọn đèn ấy đã bao đời thức bên đầu giường của những người chinh phụ thời xưa, của những người vợ lính, của những người con gái đã trót nặng lòng với những người chiến sĩ Vệ Quốc quân, Giải phóng quân…

Có những ngọn đèn ở quán nước bên đường của những người đàn bà lam lũ trong mưa dầm, rét buốt thấu xương… Có những ngọn đèn trên thuyền, đêm đêm le lói soi cho ngư dân kéo lưới, quăng chài.

Có những ngọn đèn le lói trong rừng, trong mái nhà sàn cheo leo trên vách núi. Những người lạc rừng trong đêm, hễ nghe văng vẳng tiếng gà và thấy le lói ánh đèn là tìm thấy hướng ra, là tìm thấy đường sống.

Ánh sáng trên hồ Gươm (Hà Nội) Ảnh: Vũ Quang Thái

Có những ngọn đèn cần mẫn đêm thâu bên chiếc máy khâu đạp chân mải miết vá lành những áo khăn, vá lành những mảng màu thời gian, vá lành tình lành nghĩa…

Có những ngọn đèn đêm đêm thức bên trang giáo án, bên những chồng cao bài vở học trò. Những ngọn đèn ấy, tự ngày xưa và mãi mãi sau này, soi đường cho bao thế hệ học sinh, sinh viên tiến bước.

Đèn chỉ đường đi trên bộ, trên không, trên sông, trên biển: Hải đăng trên biển, đèn tín hiệu cho đường sắt, đường sông và đường bộ. Mỗi loại phương tiện có một loại đèn tín hiệu riêng. Tất cả đảm bảo an toàn giao thông, bảo vệ tính mạng và tài sản cho con người. Những đèn xanh, đèn đỏ, đèn vàng sáng đúng lúc, tắt đúng lúc trên những con đường chúng ta đi, cần thiết cho con người biết bao! Thế rồi những ngọn đèn điện được sáng lên từ dòng điện của các nhà máy điện, đã và đang làm bừng lên không khí tưng bừng, sầm uất của phố phường, của các công trình; làm thức dậy cả một cánh rừng âm u, một vùng biển hoang sơ. 

Thế rồi những ngọn đèn chiếu sáng các đường phố, các con ngõ phố, ngõ xóm đường làng, những ngọn đèn chiếu sáng những tòa nhà cao tầng, những căn biệt thự, những căn nhà ngói, nhà tranh… đã và đang mang niềm vui đến từng mâm cơm gia đình, mang hạnh phúc đến từng mái ấm trên mọi miền đất nước.

Có thể nói được thắp lên từ phao dầu hỏa, dầu ma dút, những bó đuốc, những ngọn nến, những bếp củi than xưa kia và những ngọn đèn điện các loại ngày nay… là người bạn thân thiết của con người. Ngọn đèn không thể thiếu đối với con người, đối với sự sống.

Nhớ lại những năm đánh Mỹ, các đoàn xe băng ra tiền tuyến phải dùng đèn. Làng xóm, phố phường tắt đèn, tối lửa. Thế nhưng, đêm đêm lại có hàng triệu, hàng triệu “những ngọn đèn/ không bao giờ tắt/ những ngọn đèn không bao giờ nhắm mắt”. Đó là những ngọn đèn của niềm tin và ý chí của người Việt Nam, của dân tộc Việt Nam.

Những ngọn đèn, những ngọn lửa của niềm tin, của ý chí Việt Nam luôn luôn sáng lên, soi đường cho chúng ta tiến về phía ấm no, tiến về phía văn minh, hạnh phúc.

Tùy bút của Phạm Minh Giang
Họ và tên:
Email:
Tiêu đề:
Mã xác nhận:

Nội dung
Gõ tiếng việt :    Off   Telex   VNI   VIQR
Các tin khác